یکی از کشورهای تاریخی که پر از اماکن تاریخی شگفتانگیز است، کشور ایتالیاست که تعداد زیادی بنای تاریخی در پایتخت آن، یعنی شهر رم قرار گرفته. در این نوشته به یکی از این بناهای مهم، کولوسئوم نام دارد. در این پست به توضیحات کامل درباره این بنای شگفتانگیز میپردازیم.
همگی نام کولوسئوم (Colosseum) را شنیدهایم بنایی بینظیر که نمادی از شکوه باستانی رم و ایتالیا است، کولوسئوم آمفی تئاتر عظیمی که برای تماشای نبرد گلادیتاتورها ساخته شد و محلی برای سرگرمی مردم روم و امپراطور بوده است. این بنا در مرکز شهر رم ایتالیا واقع است، کولوسئوم بنایی به شکل بیضی دارد و به آمفی تئاتر Flavian نیز معروف است، اگر چه در اثر زمین لرزه و سارقین سنگ اسیب دیده است، اما همچنان محبوبترین جاذبه تاریخی ایتالیا محسوب میشود، در ادامه مفصل به ویژگی ها و تاریخچه آن خواهیم پرداخت.
کولوسئوم (به زبان ایتالیایی Colosseo) در شرق شهر رم ساخته شده است و یکی از بزرگترین آمفی تئاتر های کهن دنیا و بزرگ ترین تماشاخانه دوران امپراطوری روم باستان محسوب میشود و هم اکنون حدودا 4 میلیون نفر در سال از کولوسئوم بازدید مینمایند. کولوسئوم برای مسابقات گلادیاتورها، شکار و کشتن حیوانات وحشی، اعدامها، بازآفرینی نبردهای مشهور و نمایشهایی بر اساس اسطورههای کلاسیک روم استفاده میشده است.
نبردهایی که در این آمفی تئاتر برگزار میشد، همیشه مرگبار بودند و تماشاگران از دیدن نبرد بین انسان و حیوانات لذت میبردند. اغلب گلادیاتورها مردان یا زنان برده بودند و یا افرادی بودند که به صورت داوطلبانه گلادیاتور می شدند و به ازای دریافت پول میجنگیدند.
سازندگان کولوسئوم
ساخت کولوسئوم در زمان امپراتور Vespasian در سال 72 بعد از میلاد آغاز شد و در سال 80 بعد از میلاد و در زمان جانشینش Titus تکمیل گردید. در زمان سلطنت Domitian اصلاحات دیگری بر روی این سازه منحصر به فرد در رم انجام شد. این سه امپراتور به عنوان سلسله Flavian شناخته میشوند و این آمفی تئاتر در نام لاتین خود (Amphitheatrum Flavium) با نام خانوادگی این پادشاهان (Flavius) نام گذاری شده است. امپراتورهای سلسله Flavian بعد از پادشاهی نرو (Nero) به حکومت روم رسیدند. Vespasian دستور داد که کولوسئوم را در محل قصر نرو بسازند تا خود را متمایز از آن پادشاه ستمگر نشان دهد. هدف او این بود که بتواند به واسطه راه انداختن نبردهای مرگبار گلادیاتورها و حیوانات وحشی، بین عوام محبوبیت به دست آورد. کشتارها در این مکان تاریخی رم فوقالعاده وسیع بود؛ در مدت برگزاری نبردها در کولوسئوم چندین هزار حیوان وحشی کشته شدند. برخی این کار پادشاه را حرکتی پوپولیستی دانستند که میخواست مردم را به این قسمت از رم بکشاند و پراکندگی جمعیت را بهبود ببخشد، به بیانی دیگر حرکتی نمادین از امپراطور بود تا توجه مردم را به خود جلب نماید، اما در واقع مردم بیشتر به این تماشاخانه می آمدند تا امپراتور را از فاصله نزدیکتر ببینند. امپراطور وسپاسیان به راحتی هزینه ساخت کولوسئوم را از غنائمی که از محاصره معبد اورشلیم به دست آورده بود تامین نمود و برای تامین هزینه ساخت آمفی تئاتر از مردم کمکی نگرفت.
معماری کولوسئوم
این بنا آنقدر عظیم بوده که ظرفیت 50000 تا 80000 نفر را داشته است. شامل سه طبقه اصلی و یک طبقه زیر شیروانی میباشد که هرکدام ویژگیهای خاص خودشان را دارند. معماری این بنا برگرفته از یونان است، اما در واقع تلفیقی از سبکهای گوناگون معماری میباشد، طبقه اول آن دارای ستونهایی به سبک دوریکا، طبقه دوم ستونهایی به سبک ایونیک و طبقه سوم هم ستون هایش به سبک قرنتی (که شباهت زیادی به کلاسیک دارد) میباشد.
بنای عظیم کولوسئوم نه تنها نمونهای کامل از معماری رم بلکه یکی از شاهکارهای هنر معماری جهان هم محسوب می شود. این بنا حاصل هنرنمایی بتون، سنگ آهک، آجر و خاک می باشد. ظاهر این بنا بیضی شکل بده، قطر بلند آن 189 متر و قطر کوچکش 156 متر میباشد و مساحت کامل زیر بنای کولوسئوم 24 هزار متر است، دور تا دورش دیوارهایی عظیم به ارتفاع 14 متر کشیده شده که حدودا 545 متر محیط آن ها می شود. در نگاه کلی بنای کولوسئوم، غول پیکر، ولی در عین حال زیبا و با ظرافت است.
کف محل نبرد در کولوسئوم 83 متر طول و 48 متر عرض داشت و با چوب ساخته شده بود. این سطح با شن پوشیده میشد. زمانهایی بوده است که پشت سر هم نبرد در این محل در جریان بوده؛ زمین آن قدر با خون پوشیده میشده است که مجبور میشدند یک لایه شن جدید روی زمین بریزند. این کف چوبی مدتها است که نابود شده است. شما هم اکنون میتوانید سرداب زیر محل نبرد را ببینید: یک هزار توی دو طبقه زیرزمینی بزرگ، تشکیل شده از تونلهایی که اتاقهای تمرین گلادیاتورها، قفسهای نگهداری حیوانات وحشی و اتاقهای انبار وسایل را در خود جای داده است. دور تا دور محل نبرد را دیوارهایی با ارتفاع 5 متری احاطه کرده اند و با پشت سر گذاشتن این دیوارها به محل نشستن تماشاگران می رسیم که به صورت پلکانی ساخته شده اند.
فقط در دیوار های بیرونی این بنا 100000 متر مکعب سنگ تراورتن و 300 بست آهنین استفاده شده هر چند که امروز بخش زیادی از این بنا تخریب شده است اما در قسمت شمالی، دیوارهایی وجود دارند که نسبتا سالم مانده اند و در مرمتِ قرن 19 بازسازی شدهاند.
این آمفی تئاتر ورودیهای بسیاری دارد و به دلیل ازدیاد آنها دیوارهایش بیشتر شبیه به ستون دیده میشوند، کولوسئوم در مجموع 80 در ورودی دارد، یکی از عجایبش هم همین است که تماشاگران از هر دری که وارد میشدند میتوانستند به راحتی در دالان و گذرگاههای پر پیچ و خم، راهشان را پیدا کنند و به راحتی به جایگاه مورد نظرشان برسند. با استفاده از پلکان هم می توان از هر طبقه به طبقه بعدی رفت.
با کمی دقت می توان فهمید که در ساخت این بنا ظرفیت بالا و عبور و مرور سریع تماشاگران پیش و پس از مسابقات از اولویت های ساخت کولوسئوم بوده است، تماشاگران حق ورود از همه ی درب های تماشاخانه به جز درب ورودی اصلی که در شمال این بنا بود را داشتند. این ورودی مخصوص امپراطور و همراهانش بوده است، این ورودی کاملا محصور و با گچ بری های زیبا تزیین شده بود که متاسفانه امروز اثری از آن گچبریها باقی نیست. به واسطه معماری شاهکار این بنا ورود و خروج جمعیت به سرعت انجام میشده است.
بهترین ییلاقهای گردشگری اطراف تهران؛ غیر از کردان کجا برویم؟